چپاول بيت المال . . . حضرت قلى بيك نامى در حكومت حضرت ظلّ السّلطان ، مبلغ هشتاد هزار تومان از ديوان گرفته براى بناى قورخانه و سربازخانه و غيره در خارك و بوشهر . پى ديوار ، چينه با چند اطاق ساخته در بوشهر و مبلغ 18 هزار تومان به خرج دولت آورده و على الحساب سربازخانه داير است . مذكور بود « 1 » كه جناب سعد الملك اين سربازخانه را از ديوان بخرند به مبلغ يك دو هزار تومان ! ديگر هم « 2 » دستى بگيرند و در كنار چهار برج سربازخانهء تازه‌اى بسازند . . . ( همان ، ص 107 ) و نيز در همين خصوص : . . . ديگر ، سربازخانهء دولتى را [ در بوشهر ] ديدم كه به مبلغ هيجده هزار تومان به خرج ديوان ساخته‌اند و تجّار معتبر مثل حاج امين و حاجى على اكبر گفتند كه مثل آن را ما به دو هزار تومان توانيم ساخت . . . ( همان ، ص 114 ) در معرض فروش گذاردن سرزمين ايران قصد فروش خرّمشهر به ثمن بخس . . . ملك محمّره 38 را شنيدم از جناب نظام السّلطنه كه دولت مىخواستند به مبلغ يك صد هزار تومان بفروشند به حاجى آقا محمّد معين ، نصف نقد و نصف نسيه ! اين ملك را نظر به اين كه مفتاح « 3 » ايران است ، نمىتوان قيمتى معيّن كرد ؛ و با صرف‌نظر از اين نكته اقلا ده كرور « 4 » قيمت دارد . . . ( همان ، ص 48 ) تلاش انگليسىها براى خريد جزيره محلّه . . . جزيرة الخضر يا جزيره محلّه . . . ؛ هر كدام بشود ، يا هر دو [ را ] ، انگليسىها بىاندازه طالبند و اين دو جزيره مفتاح اصلى عربستان است . تا حال دو سه مرتبه اقدام نموده‌اند در خصوص جزيره محلّه . حقير به حضور مبارك « 5 » حاضر بود در باغ دوشان‌تپه كه تلگرامى در اين خصوص از عربستان يا بوشهر رسيد كه به مبلغ سى هزار ( تومان يا روپيه ) حاجى آقا محمد معين يا ديگرى خريدارى مىكند . چاكر تفصيل « 6 » اين جزيره را

--> ( 1 ) . گفته شد . ( 2 ) . علاوه برآن ( 3 ) . كليد ( 4 ) . « . . . نزد ايرانيان معادل پانصد هزار است » ( يادداشت‌هاى قزوينى 6 - 213 به نقل از فرهنگ معين ) ( 5 ) . مراد ناصر الدين شاه قاجار است . ( 6 ) . مشخصات مفصّل